Alergia wziewna – najczęstsze alergeny i ich sezonowość

Alergia wziewna zdecydowanie obniża komfort codziennego funkcjonowania. Objawy takie jak kichanie, uporczywy świąd, katar czy łzawienie oczu często pojawiają się w określonych sytuacjach lub porach roku, co ma związek z obecnością konkretnych alergenów w powietrzu. Zrozumienie tego, jakie substancje najczęściej uczulają, a także kiedy i gdzie występują, pozwala lepiej chronić się przed czynnikami wywołującymi reakcję alergiczną oraz skuteczniej kontrolować i łagodzić przykre dolegliwości.

Czym jest alergia wziewna?

Alergia wziewna jest nadmierną reakcją układu immunologicznego na alergeny obecne w powietrzu, które u zdrowych osób nie wywołują objawów¹. Do alergenów wziewnych zaliczają się m.in. pyłki roślin, roztocza kurzu domowego, alergeny pochodzenia zwierzęcego czy pleśnie². Kontakt z nimi u osób uczulonych prowadzi do rozwoju dokuczliwych objawów, takich jak m.in. alergiczny nieżyt nosa³.

Kiedy występuje alergia sezonowa i czym jest katar sienny?

Alergia sezonowa pojawia się w określonych porach roku i jest związana z pyleniem roślin. Jej bardzo charakterystycznym objawem jest tzw. katar sienny (rzadziej nazywany pyłkowicą), czyli alergiczny nieżyt nosa wywołany przez pyłki traw, drzew lub/i chwastów³. Wśród jego typowych objawów należy wymienić m.in. intensywne kichanie, wodnistą wydzielinę z nosa, świąd nosa, łzawienie i zaczerwienienie oczu, suchy kaszel³. Dolegliwości nasilają się zazwyczaj w okresach większego stężenia pyłków w powietrzu (m.in. wówczas, gdy jest sucho i wietrznie).

Na czym polega alergia całoroczna i co ją wywołuje?

Alergia całoroczna, jak sama nazwa podpowiada, występuje niezależnie od pory roku i jest związana z alergenami stale obecnymi w otoczeniu^2,3. Najczęściej wywołują ją roztocza kurzu domowego (źródłem alergenów są przede wszystkim ich odchody), alergeny pochodzenia zwierzęcego (białka zawarte w sierści, naskórku, ślinie) i pleśnie². Objawy alergii całorocznej są bardzo podobne do sezonowej, ale utrzymują się przez dłuższy czas³.

Uwaga! Zarówno w przypadku alergii sezonowej, jak i całorocznej mogą dodatkowo występować objawy ogólnoustrojowe, jak np. obniżenie samopoczucia, umiarkowany ból głowy, nieznacznie podniesiona temperatura ciała, problemy z koncentracją i ze snem³.

Jakie alergeny wziewne najczęściej występują w Polsce?

W Polsce do najczęstszych alergenów wziewnych należą wspomniane już pyłki roślin, roztocza kurzu domowego, alergeny pochodzenia zwierzęcego i pleśnie^1,2. Pyłki drzew (m.in. brzozy, topoli, grabu, wierzby) pojawiają się głównie wczesną wiosną, pyłki traw późną wiosną i latem, z kolei chwasty w drugiej połowie lata (np. babka lancetowata). Każdy alergik koniecznie powinien zaznajomić się z kalendarzem pylenia. Roztocza kurzu domowego i pleśnie występują przez cały rok. Ich stężenie może być wyższe w okresie jesienno-zimowym, gdyż ich rozwojowi sprzyjają takie czynniki jak podwyższona wilgotność i temperatura (rzadsze wietrzenie pomieszczeń, intensywne grzanie i suszenie prania wewnątrz)⁴.

Alergia wziewna może mieć charakter sezonowy lub całoroczny, a jej przebieg zależy przede wszystkim od rodzaju alergenu i intensywności ekspozycji. Znajomość najczęstszych czynników uczulających i okresów ich występowania pozwala skuteczniej łagodzić dolegliwości i poprawiać komfort codziennego funkcjonowania mimo alergii.

Bibliografia

1. Dr med. Świerczyńska-Krępa M., Alergia, https://www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/wartowiedziec/57548,alergia, [dostęp: 28.04.2026].
2. Dr med. Świerczyńska-Krępa M., Alergeny wziewne, https://www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/alergeny/wziewne/57681,alergeny-wziewne, [dostęp: 28.04.2026].
3. Dr med. Świerczyńska-Krępa M., Alergiczny nieżyt nosa (katar sienny i całoroczny alergiczny nieżyt nosa): przyczyny, objawy i leczenie, https://www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/choroby/57586,alergiczny-niezyt-nosa, [dostęp: 28.04.2026].
4. dr n. med. Rapiejko P., Roztocze kurzu domowego, https://www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/alergeny/wziewne/62715,roztocze-kurzu-domowego, [dostęp: 28.04.2026].