Łąkotka kolana – budowa, funkcje i znaczenie dla stabilności stawu

Łąkotki to bardzo ważne elementy kolana, które aktywnie uczestniczą w ruchach kończyny dolnej. Niestety są to struktury silnie narażone na przeciążenia i urazy, zwłaszcza podczas uprawiania intensywnej aktywności fizycznej. Zobacz, jak zbudowana jest łąkotka oraz dowiedz się, jakie jest jej znaczenie dla stabilności stawu kolanowego.

Co to jest łąkotka i z czego się składa?

Staw kolanowy tworzą trzy kości: dolna część kości udowej powyżej, dolna część kości piszczelowej poniżej i rzepka z przodu. Łąkotka znajduje się w nim między kością udową a kością piszczelową i jest to włóknisto-chrzęstna struktura [1].

W każdym kolanie są dwie łąkotki [1,2]:

• łąkotka przyśrodkowa, która jest dłuższa, szersza i ma bardziej sierpowaty kształt; zaczyna się od przodu przed polem międzykłykciowym przednim i kończy się z tyłu w polu międzykłykciowym tylnym;
• łąkotka boczna, która jest krótsza, bardziej zakrzywiona i pierścieniowata; ciągnie się od guzka międzykłykciowego bocznego do guzka międzykłykciowego bocznego, częściowo zaś do guzka międzykłykciowego przyśrodkowego.

Szczegółowa anatomia stawu kolanowego pokazuje, że każda łąkotka ma rogi: przedni i tylny, które łączą ją z kością piszczelową oraz część środkową z wytrzymałej chrząstki włóknistej. Ma też powierzchnię górną o wklęsłym kształcie, dopasowaną do kłykci kości udowej i powierzchnię dolną, która przylega do kości piszczelowej i jest niemal płaska [1,2].

Jakie są funkcje łąkotek w kolanie?

Łąkotki pełnią kilka istotnych funkcji, dzięki którym staw kolanowy może pracować płynnie i wytrzymywać duże obciążenia.

Najważniejsze funkcje łąkotek to [2]:

• dopasowywanie do siebie powierzchni kości udowej i piszczelowej;
• przenoszenie oraz równomierne rozkładanie obciążeń w stawie;
• amortyzowanie wstrząsów i drgań powstających podczas chodzenia, biegania i skakania;
• rozprowadzanie płynu maziowego odżywiającego chrząstkę;
• ochrona torebki stawowej i błony maziowej przed zakleszczeniem;
• udział w czuciu głębokim, które pomaga kontrolować położenie kolana podczas ruchu.

Łąkotki są również strukturami ruchomymi. Dzięki temu dostosowują swoje położenie do zmieniającego się ustawienia kości i umożliwiają prawidłową pracę stawu [1,2].

Dlaczego łąkotki są ważne dla stabilności stawu kolanowego?

Stabilność kolana zależy m.in. od sprawnie działających łąkotek. Wspierają one bierną stabilizację stawu, uczestniczą w mechanizmach odpowiedzialnych za kontrolę ruchu i zmniejszają ryzyko nieprawidłowego przemieszczania się kości podczas codziennych aktywności [2].

Podczas każdego ruchu łąkotki kolana przemieszczają się po powierzchni kości piszczelowej. W czasie zginania przesuwają się do tyłu, podczas wyprostu do przodu, a przy ruchach skrętnych każda z nich porusza się w innym kierunku w zależności od rodzaju rotacji. Taka współpraca pozwala zachować płynność ruchu i ogranicza nadmierne obciążenia działające na chrząstkę oraz więzadła [1,2].

Łąkotki zwiększają stabilność stawu kolanowego, ale gdy dochodzi do gwałtownego wyprostu lub skrętu kolana przy jednoczesnym zgięciu, struktura ta może nie nadążyć za ruchem i ulec zaklinowaniu lub uszkodzeniu. Dlatego urazy łąkotek często występują podczas jazdy na nartach, gry w piłkę nożną, siatkówkę lub hokej, gdzie kolano jest narażone na nagłe zmiany kierunku ruchu [3].

Co robić, gdy dojdzie do uszkodzenia łąkotki?

Jeśli podejrzewasz uszkodzenie łąkotki, nie ignoruj bólu ani ograniczenia ruchomości kolana. Szybko skonsultuj się z ortopedą. Specjalista na podstawie badania fizykalnego oraz badań obrazowych oceni stopień uszkodzenia i zaproponuje odpowiednią metodę leczenia [4].

W przypadku zmian zwyrodnieniowych lub mniej nasilonych dolegliwości leczenie rozpoczyna się od metod nieoperacyjnych. Ich celem jest zmniejszenie bólu, odciążenie kolana oraz poprawa jego funkcji. Najczęściej stosuje się ograniczenie obciążania stawu, miejscowe leki przeciwbólowe i przeciwzapalne w okresie zaostrzenia objawów, np. 4Flex PureGel oraz rehabilitację i ćwiczenia pod okiem fizjoterapeuty [4].

Leczenie operacyjne rozważa się po urazowych uszkodzeniach łąkotki, zwłaszcza u osób młodych i aktywnych fizycznie. Ze względu na słabe ukrwienie łąkotki jej naturalne gojenie jest ograniczone, dlatego w wielu przypadkach najlepszym rozwiązaniem jest artroskopia kolana [4].

Artykuł na zlecenie marki 4Flex. 

Źródła

1. Radlak K., Staw kolanowy – anatomia kolana, Portal Fizjoterapeuty, 2016, witryna internetowa: https://fizjoterapeuty.pl/anatomia/staw-kolanowy-anatomia-kolana.html (dostęp: 27.07.2026).

2. Radlak K., Łąkotki, Portal Fizjoterapeuty, 2020, witryna internetowa: https://fizjoterapeuty.pl/anatomia/lakotki.html (dostęp: 27.07.2026).

3. Pukaluk A., Ryniewicz A.M., Łąkotki stawu kolanowego – metody regeneracji, Aktualne Problemy Biomechaniki, nr 12/2017: 65-74.

4. Stępień K., Uszkodzenia łąkotek, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2023, witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/ortopedia/choroby-urazy/249200,uszkodzenia-lakotek (dostęp: 27.07.2026).

Artykuł na zlecenie marki 4Flex.